Lector Roeland van Geuns: ‘Kijk integraal naar de aanpak van mensen met een bijstandsuitkering en schulden’

Roeland van GeunsUit talloze onderzoeken naar mensen met schulden weten we inmiddels dat een integrale aanpak effectiever is dan een oplossing die alleen gericht is op het oplossen van de schuld. Eén van de aspecten van een duurzame oplossing is het vergroten van het inkomen. Bij mensen met een bijstandsuitkering die schulden hebben, heerst hier nog een klassieke opvatting over. Zij gaan toch wel zelf actief op zoek naar werk?! Is dat ook zo? We gaan in gesprek met Lector Roeland van Geuns die hier onderzoek naar deed.

 

“In de maatschappij leeft het idee dat mensen met een bijstandsuitkering die geholpen worden bij hun schulden uit zichzelf weer aan het werk gaan. Dit gezien vanuit rationeel oogpunt waarin we ervan uitgaan dat wanneer je er economisch op vooruitgaat je zelf de keuze en stap maakt om werk te zoeken. Er is echter meestal geen economische prikkelwerking bij mensen in de bijstand met schulden”, start Roeland van Geuns, lector Armoede Interventies aan de Hogeschool van Amsterdam. Roeland is één van de onderzoekers van het onderzoek ‘Bijstandsgerechtigden met schulden’ dat Panteia in 2018 uitvoerde. “Uit het onderzoek blijkt dat mensen met een bijstandsuitkering die schulden hebben, gebaat zijn bij een integrale aanpak.”

 

Als je weet waarom kun je de oplossing bieden

Na de studie Sociale geografie komt Roeland tot de conclusie dat zijn passie niet ligt bij het werken in ontwikkelingslanden. Na een gesprek met zijn toenmalige hoogleraar start hij aan de Universiteit van Amsterdam met het doen van onderzoek. Inmiddels is hij een gerenommeerd onderzoeker op het gebied van sociale zekerheid en armoede. “Ik ontdekte dat ik er goed in was en ik raakte gefascineerd door de ‘waarom’ vraag. Proberen te begrijpen waarom de dingen in elkaar zitten zoals het is. Alleen als we begrijpen hoe de maatschappelijke werkelijkheid in elkaar zit, kunnen we proberen goede en passende antwoorden te vinden en mensen ondersteunen en helpen hun leven aangenamer te maken. Onderzoek is een noodzakelijke voorwaarde om tot een effectief beleid te komen.”

 

“Iedereen heeft recht op gelijke kansen in de samenleving, ongeacht waar je wieg heeft gestaan of als je door een ongeluk of toeval in een achterstandsituatie terecht bent gekomen. Iedereen verdient die tweede kans en daarvoor heeft men de steun hard nodig.” De behoefte aan rechtvaardigheid in de samenleving loopt als een rode draad door het leven van Roeland.

 

‘Mensen met een bijstandsuitkering moet je op het juiste moment prikkelen om weer aan het werk te gaan’

“In Nederland was er nog geen informatie beschikbaar over hoe de verschillende schuldhulpregelingen in verhouding stonden tot mensen met een bijstandsuitkering. Maakt het uit of dat iemand in de schuldbemiddeling of schuldsanering zit en hoe staat de Wsnp (Wet schuldsanering natuurlijke personen) hierin? Dat zijn we gaan onderzoeken.

In de drie regelingen is geen verschil in uitstroom naar werk. Het wijkt ook nauwelijks af van andere mensen in de bijstand. Er is dus geen economische prikkelwerking bij mensen in de bijstand met schulden. Wat wel opvallend is, is dat mensen in het schuldsaneringstraject nadrukkelijk aangaven meer rust in hun hoofd te hebben. Ze kregen hierdoor ruimte om zich op andere dingen te oriënteren. Bij mensen in het schuldbemiddelingstraject zagen we dit iets minder. Wil je deze mensen dus ondersteunen en ervoor zorgen dat er iets verandert, doe dit dan vanuit een saneringstraject. Dit is voor alle partijen beter. De schuldeiser heeft meteen geld, de schuldenaar heeft meer zekerheid en voor de uitvoerder is het ook goedkoper. Dit is de beste aanpak. Helaas zijn er nog te weinig gemeenten die zich hiervan bewust zijn. Dit heeft enerzijds te maken met de stroperigheid van het systeem en anderzijds met het feit dat er heel weinig gemeenten zijn die standaard met een schuldsanering werken. De gemeente Amsterdam is hier een uitzondering in en gelukkig is een kentering gaande. De NVVK geeft inmiddels ook het advies om waar mogelijk te kiezen voor schuldsanering. Binnen de branche wordt hierover helaas nog geen standpunt ingenomen. Het zijn nog teveel losse eilandjes die niet goed samenwerken. Een integrale aanpak is echt nodig om mensen een duurzame oplossing te bieden.”

 

‘Het is kortzichtig om alleen achter je eigen geld aan te gaan’

We vroegen Roeland tot slot naar tips hoe wij allemaal hieraan kunnen bijdragen. “Het is heel belangrijk – en het is gelukkig al een beetje gaande – dat er een verschuiving komt van het innen van de factuur naar het krijgen van contact met de klant. Zoek daarin de samenwerking op met eventuele andere schuldeisers. Het is belangrijker om iemand regulier betalende klant te laten worden dan de laatste cent te krijgen. Het houden van een bestaande klant is immers goedkoper dan het aantrekken van nieuwe klanten. Het krijgen van contact speelt hierin een grote rol voor iedere betrokken afdeling en partij. De deurwaarder komt in zijn positie achter de voordeur van mensen en kan een beeld krijgen van de persoonlijke situatie. Onderzoek zijn situatie en verdiep je hierin zodat je hem kan helpen. In het gesprek met de klant moet je hier achter komen zodat je in het contact met de klant tot een oplossing kan komen. Het is kortzichtig om alleen achter je eigen geld aan te gaan en geen oog te hebben voor andere schuldeisers. Je vult nu je eigen gat, maar over enkele maanden ontstaat er weer een nieuw gat. Ga voor de duurzame oplossing en help de klant echt bij het oplossen van zijn schulden.”

Naar overzicht
Delen:
FacebookTwitterLinkedInEmail
Neem contact op

xHeeft u een vraag?